Kula towarzyszyła wymianie gospodarczej jaka miała miejsce pomiędzy wyspami zamieszkałymi przez Trobriandczyków. Podczas wypraw kupieckich wędrowały ruchem kołowym z wyspy na wyspę rzeczy mające znaczenie ekonomiczne i rzeczy będące rytualnymi darami. W wyniku stałego krążenia darów utrwalano więzi społeczne między wyspami i określano wzajemne pozycje. Dary nie mogły być zatrzymywane, bo cały rytuał wymiany tracił sens. Elementem spajającym społeczność był zatem mechanizm wymiany rzeczy, które zyskiwały na swojej wartości za każdym razem, gdy zmieniały swojego właściciela. Trzymanie daru i nie przykazywania go dalej obniżało jego wartość. Przekazując rzecz dalej kolejnemu właścicielowi dar zyskiwał na wartości, bo był przez pewien czas nasz.
Na oddalonych wyspach, by utrzymać więź, konieczna była instytucja, która nakłaniała wyspiarzy do podejmowania dalekich wypraw. Tak więc największym darem było zapewne samo przybycie. Radość odwiedzin, wymiany wieści o tym co się wydarzyło od czasu poprzedniej wizyty. Wspólne spędzenie czasu na rytuale wymiany i zabawie.
Potlacz z kolei dotyczy plemion zamieszkujących obszary hojnie obdarzone przez naturę. Zdobywanie pożywienia, materiałów budowlanych było stosunkowo proste. Potlacz służył do manifestowanie swojej pozycji społecznej poprzez rytualne niszczenie cennych rzeczy na oczach zaproszonych gości. Niszczono zarówno pożywienie, jak i narzędzia, sprzęty domowe, a nawet palono domy. Osoba zaproszona, jeśli chciała zachować status społeczny równy gospodarzowi, musiała go po pewnych czasie zaprosić i w jego obecności zniszczyć przynajmniej taką samą ilość posiadanych rzeczy.
Oczywiście niszcząc dobytek należało myśleć kilka ruchów do przodu. Rzeczy musiały być stosunkowo szybko ponownie zgromadzone, by nie wypaść z gry i móc kolejnym razem dokonać równie efektownego, albo i większego zniszczenia. Im więcej w krótkim czasie można było zgromadzić i zniszczyć, tym wyższą zachowywało się pozycję społeczną.
Jakie są analogie z mami? Czy nie można czasem odnieść wrażenia, że żyjemy na odległych wyspach, ale trudno nam zdobyć się na wyprawę i znaleźć czas dla innych? Czy nabywanie i niszczenie (wyrzucanie) rzeczy nie określa zbyt często naszej pozycji? Czy, tak jak Kwakiutlowie mamy nieograniczony dostęp do żywności, surowców i innych dóbr naturalnych?

Modlitwa, ziemia i krzyż

W latach 50. i 60. dominowały nagrobki ziemne z drewnianym krzyżem wetkniętym u wezgłowia. Obsiewane były trawą i kwiatami, które zdobiły i wzmacniały ziemny kopczyk. Wizyta na cmentarzu stanowiła sposobność do zadbania o stan nagrobnego ogródka. Ale tym, co było najważniejsze, to oczywiście chwila modlitwy, dialog prowadzony w myślach ze zmarłymi.

Raz w roku na Zaduszki wkopywano w nagrobki chryzantemy, wtykano zwykłe białe świece i w łunie ognia prowadzono z osobami, jakie zmarli łączyli raz do roku przyciszone rozmowy.

Lastryko i znicze

Lata 70. i 80. to czas, kiedy spopularyzowało się lastryko. Nagrobki lastrykowe pojawiły się zrazu w pojedynczych przypadkach, jako oznaka zamożności. Pod koniec lat 80. stały się standardem, a tradycyjny nagrobek ziemny zaczął być traktowany jako tymczasowy. Ot, póki trumna się nie zapadnie i ziemia nie uleży. Jeśli kogoś nie było stać na lastrykowy nagrobek, przyszło mu wieść żywot cmentarnego pariasa.

Lastrykowa płyta nie tolerowała tradycyjnych świec. Zwykłe świece rozstawiano więc wkoło nagrobka, ale trwałe rozwiązanie przyniosły dopiero szklane znicze. Paląc się, nie zalewały płyty parafiną. Równocześnie zaczął się rozpowszechniać zwyczaj palenia zniczy podczas każdej wizyty na cmentarzu, a nie tylko w Zaduszki. Lastrykowa płyta wyparła też w dużej mierze kwiaty sadzone na nagrobkach. Na popularności zaczęły zyskiwać kwiaty cięte.

Moda i cmentarna konsumpcja

W latach 90. i ostatnich poprzeczka została podniesiona jeszcze wyżej. Lastrykowe nagrobki zaczęły być traktowane jako rozwiązanie tanie. Za standardowe, wymagane przez cmentarną społeczność, zaczęły uchodzić nagrobki z naturalnego kamienia. Druga połowa lat 90. to nawet okres utrwalania się mody na określony typ kamienia. Początkowo modne były serpentynity, potem granity o odcieniu czerwonym, kilka lat później zielonym. Stała natomiast okazała się tendencja przekształcająca produkujący nagrobki zakład kamieniarski w agencję turystyczną, oferującą granity na nagrobki dla naszych drogich zmarłych z coraz bardziej odległych krain. Pojawienie się cmentarnej mody spowodowało, że wymagane wzorce zaczęły następować po sobie nie w dziesięcioletnich interwałach, ale odstępach kilkuletnich.

Dominacja mody nie jest jednak pełna. Owszem, dyskwalifikuje nagrobki sprzed kilku lat jako niemodne, ale póki co bariery ekonomiczne skutecznie blokują zmiany nagrobka dlatego, że stał się niemodny. Natomiast w pełni konsumpcyjne nastawienie dało o sobie znać w zamiłowaniu do coraz bardziej doskonałych zniczy. Nie są to już właściwie znicze, ale wymierzone w niebo, gotowe do wystrzelenia pociski. Z roku na rok doskonalone konstrukcje umożliwiły podtrzymywanie ognia przez dni dwa, kilka, a obecnie tydzień i dłużej. Pojawia się coraz bardziej wyspecjalizowany sprzęt. Są modele, które dzięki formie jajeczka z baziami z chirurgiczną precyzją trafiają w Święta Wielkiej Nocy. Są modele oplecione plastikową imitacją patynowanego brązu. Symbol niezniszczalności gotowy po kilku dniach do kosza. W ten sposób prowadzony jest swoisty wyścig zbrojeń. Rozstawione gęsto na płytach arsenały rozgrzanych, utrzymujących się w stałej gotowości do odpalenia pocisków świadczą o prawdziwej sile rażenia i potędze nagrobka.

Postęp

I tak przeszliśmy długą drogę od wizyty sprzed lat, dla której kluczowym aktem więzi z bliskim zmarłym była rozmowa z nim, modlitwa za jego duszę, do manifestacji więzi ze zmarłym poprzez masową konsumpcję coraz bardziej zaawansowanych technologicznie i wzorniczo zniczy.